LiPo Piller ile ilgili bilmeniz gerekenler

Elektrik ile çalışan rc modellerin ve diy projelerinin önemli bir parçası olan Lithium-Polymer (LiPo) piller Lithium-Ion pillerden farklı olarak sıvı elektrolit yerine polymer elektrolit içerirler. Enerji yoğunluğu diğer kimyasal pillere oranla daha fazla olduğu için ağırlığın önemli olduğu uygulamalarda öncelikle tercih edilirler.

Neden Lithium-Polymer piller tercih edilir?

Lithium-Polymer piller köşeli yapıda üretilebildiklerinden silindir formdaki NICD, NIMH ve Lithium-Ion pillere oranla daha az yer kaplarlar. Şarjlı haldeki gerilimi daha yüksek olduğundan istenilen gerilim değerlerinde pil paketleri az sayıda hücrenin seri bağlanması ile oluşturulabilir. Birim kütle içerisinde barındırdıkları enerji miktarı diğer kimyasal pillere oranla daha fazladır.

Nasıl kullanılmalı?

Lithium-Polymer pillerin kullanıldığı uygulamalarda bazı konulara azami özen gösterilmelidir. Barındırdıkları yüksek enerji miktarı sebebiyle LiPo piller kısadevre olmaları veya cihaza ters kutuplardan bağlanmaları halinde elektronik komponentlerin yanmasına sebebiyet vermektedirler. Tehlikeli durumlardan kaçınmak adına LiPo piller kullanılırken ve saklanırken kısadevre oluşturabilecek durumlardan kaçınılmalıdır.

LiPo pillerde mAh, Volt, C değerleri nedir?

mAh (miliAmper Saat) birim zamanda taşınan elektrik yükünü ifade eder. 1500mAh kapasitesi bulunan bir pil, 1.5A (amper) yani 1500mA (miliamper) tüketimi bulunan bir cihaza bağlandığında optimum koşullarda bu cihazı bir saat boyunda çalıştırabilir.

v (Volt) Elektrik’te potansiyel farkı yani gerilimi ifade eder. İHA sistemlerinde cihazın çalışmak üzere tasarlandığı gerilim aralığına dikkat edilerek uygun gerilimde pil kullanılmalıdır. Gerilimin düşük olduğu durumlarda cihaz çalışmayacağı gibi ani düşüşler ve kırımlar de meydana gelebilecektir. Belirtilenden yüksek gerilime sahip pillerin kullanımı da elektronik devrelerin kalıcı olarak hasar görmesine sebep olacaktır.

C (Deşarj katsayısı) Pilin deşarj olma kabiliyetlerini belirten bir kat sayıdır. LiPo pillerin hızlı deşarj olabilme kabiliyetleri (c)x(mAh) yani (deşarj katsayısı)x(mAh cinsinden pil sığası) formülü kullanılarak hesaplanır.

Özellikleri 2200mAh, 30C, 3S olarak belirtilen bir LiPo pil paketinin 30x2.2A yani 66A yükü anlık olarak taşıyabileceği ve 2200mAh sığası hesaba katıldığında bu yükü 2 dakika boyunca çalıştırabileceği ifade edilebilir.

LiPo piller nasıl şarj edilir? Balance Charging (Dengeli şarj) nedir?

LiPo piller sabit akım uygulanarak şarj edilirler. Günümüzde LiPo pillerin şarj edilmesi için akıllı şarj aleti olarak tanımlanan mikroişlemci kontrollü şarj aletleri mevcuttur. LiPo pillerden yüksek oranda verim alabilmek için pillerin doğru şekilde şarj edilmesi, kullanılması ve saklanması önemlidir. Şarj akımı (şarj katsayısı)x(mAh cinsinden pil sığası) olarak hesaplanır.

Özellikleri 4000mAh, 30C, 3S olarak belirtilen bir LiPo pil paketi için akıllı şarj cihazında pil kimyası olarak LiPo seçilmeli, hücre sayısı üç olarak ayarlanmalı ve şarj akımı olarak 4000mAh seçilmelidir.

LiPo piller şarj için uygun oldukları akımın üzerinde bir akımla şarj edildiklerinde şarjlarını koruyamamakta ve şişme, yırtılma, yanma gibi tehlikeler ortaya çıkarabilmektedirler. Tehlikeli durumlarla karşılaşılmaması için piller doğru ayarlarda, gözetimli olarak şarj edilmeli. Pil sıcaklığı ve fiziksel durumu şarj süresince takip edilmelidir.

Akıllı şarj cihazı nasıl kullanılır?

  • LiPo pil paketinin akıllı şarj cihazı tarafından doğru şarj edilebilmesi için hücre sayısı, pil kimyası ve şarj akımı bilgileri tesbit edilmeli ve şarj cihazında ilgili bölümlerde ayarlanmalıdır.
  • Charging Coefficient (Şarj katsayısı) belirtilen bazı özel piller haricinde LiPo pillerin şarj katsayısı 1C olarak kabul edilir ve şarj aletine bu değer ile hesaplanan miktar şarj akımı olarak girilir.
  • Pilin üzerinde Balance Plug (Denge kablosu) olarak ifade edilen ve seri bağlı hücre sayısının bir adet fazla olacak kadar sayıda kablo ve bu kabloları birleştiren bir konektör’den oluşan arayüz şarj esnasında tüm hücre değerlerinin takip edilebilmesi için akıllı şarj cihazındaki ilgili girişe bağlanmalıdır.
  • Pilin üzerindeki esas akım kablosu akıllı şarj cihazındaki ilgili girişe bağlanmalıdır.

Doğru ayarlanmış bir şarj cihazı LiPo pillerinize hücre başına düşen gerilim 4.2v seviyesine ulaşana kadar seçilen akımda gerilim uygulayacak ve hücredeki direnci ölçerek şarjın son evrelerinde bu şarj akımını dereceli olarak düşürecektir. Ayrıca dengeli şarj özelliği ile hücrelerin gerilimleri arasındaki farkları ortadan kaldırıp hücrelerin eşitlenmesini sağlayacaktır.

Uyarı: Fiziksel olarak bozulmuş, ezilmiş, şişmiş veya hücreleri arasında ciddi oranda dengesizlik oluşmuş, aşırı deşarj olmuş LiPo paketlerinin şarj edilmesi yanma, patlama gibi riskler ortaya çıkarabileceğinden bu durumdaki pillerin kullanılmamasını ve uygun şekilde geridönüşümünün sağlanmasını tavsiye ederiz.

LiPo Piller ile ilgili bilmeniz gerekenler” için bir yorum

Bir Cevap Yazın